روس‌ها بناى اغتشاش و شرارت را گذاشته و در خمسه هم ملا قربانعلى جماعتى از اشرار را دور خود جمع كرده و جماعتى از مسلمين را به اسم مشروطه‌طلبى قتل نموده و بچه‌ها را در آتش انداخته . دو ماه قبل كه مسيو يپرم مأمور نظم اردبيل و تعديات رحيم خان شد ابتدا شروع به نظم شهر زنجان نمود . با هزار زدوخوردها آخرالامر ملا قربانعلى مغلوب و فرارى شد و در ايل جهانشاه خان رو آورد . به تقويت جهانشاه خان دستگير و گسيل طرف طهران شد . تا كرج آمد و از آنجا مجددا مراجعتش داده به حدود كرمانشاهان رهاند . مسيو يپرم [ بعد ] از تنظيم زنجان به اردبيل و سراب رفته به اردوى ستار خان سردار ملى ملحق گشته اردبيل را منظم كرد . رحيم خان به اهر رفته در ماه ذيحجه اهر را تصرف و دو عراده هفت سانتىمطرى از . . . « 1 » با خود كشته و از آنجا رحيم خان به قراچه‌داغ رفته . و اهر عجالة در تصرف مسيو يپرم است و روس‌ها هم كه به اهر آمده بودند مراجعت كردند و روس‌ها نخواهند گذاشت . هرروز نقطه‌اى را مغشوش مىنمايند . اگر هرآينه ما اتفاق داشته باشيم و داخلى ما منظم باشد ممكن نيست دست اجانب به روى ما دراز شود و يا بتوانند تصرفى نمايند . و اگر نفاق نماييم و داخله را مغشوش نماييم احتمال دارد كه حريف شمالى ما دستى به روى ما [ 246 ] بيندازد . تا خدا چه خواهد . به‌هرحال موقر السلطنه كه با محمد على ميرزا تبعيد شد و به روسيه رفته بود از راه عشق‌آباد به لباس مبدل به ميان ايل يموت و از آنجا به خراسان ، و از خراسان به استرآباد و مازندران و به طهران آمده . احدى او را نشناخته . بدبختانه « 2 » او مىرود به خانهء حضرت سپهدار اعظم كه متحصن شود . بعد از فحش زياد به ادارهء نظميه او را مىبرند و دو سه روز در عدليه استنطاق مىشود . از قرارى كه مىگويند مأمور بعضى اقدامات بوده . به‌هرحال روز پانزدهم به دارش مىزنند .

--> ( 1 ) . دو كلمهء ناخوانا . ( 2 ) . اصل : بدبحثاتى ( ؟ ) .